Het project Natuur in Kaart heeft als doel bewoners van Rotterdam te betrekken bij hun (directe) leefomgeving. Door het beleven van en het leren over de natuur raken de mensen enthousiast over datgene wat in hun buurt groeit en bloeit. Dit wordt bereikt door de bewoners (gratis) cursussen en excursies aan te bieden. Vervolgens kunnen zij met hun opgedane kennis en enthousiasme de natuur in hun omgeving in kaart brengen.

Achtergrond

De doelstellingen voor biodiversiteit (Countdown2010) kunnen alleen behaald worden als ook burgers zich betrokken voelen bij en actief bijdragen aan het behoud van de natuur in de nabije omgeving. Kennis van en over de natuur is hierbij een essentiële factor. Bovendien is het noodzakelijk over voldoende natuurgegevens te beschikken om de voortgang in het behalen van de Countdown 2010 doelstellingen te bepalen. Vrijwilligers vormen een belangrijke bron van gegevens over de (Rotterdamse) natuur. Een belangrijke bijdrage hieraan wordt geleverd door de grote groep vrijwilligers die actief betrokken is of was bij de Rotterdamse natuur door het project Natuur in Kaart. Met ingang van het voorjaar 2006 hebben het Rotterdams Milieucentrum (RMC) en bureau Stadsnatuur Rotterdam (bSR) ecologisch advies de handen ineen geslagen en dankzij een aantal sponsors het in 2003 door de gemeente gestaakte project Natuur in Kaart nieuw leven ingeblazen. Gedurende de jaren 1999 – 2003 zijn in het kader van Natuur in Kaart ongeveer tweehonderd vrijwilligers door Sport en Recreatie (SenR) en onder begeleiding van bureau Stadsnatuur Rotterdam opgeleid tot beginnend inventariseerder van flora en fauna in de eigen (stedelijke) omgeving. Een groot deel hiervan is nog steeds actief in de Vlinderwerkgroep Rotterdam en/of door deelname aan het project Winterwatervogels. Naast het individuele contact met vrijwilligers zoekt Natuur in Kaart ook de samenwerking op met lokale en regionale natuurverenigingen.

Doel / doelgroepen

Het project Natuur in Kaart heeft als doel bewoners van Rotterdam te betrekken bij hun (directe) leefomgeving. Door het beleven van en het leren over de natuur raken de mensen enthousiast over datgene wat in hun buurt groeit en bloeit. Dit wordt bereikt door de bewoners (gratis) cursussen en excursies aan te bieden. Vervolgens kunnen zij met hun opgedane kennis en enthousiasme de natuur in hun omgeving in kaart brengen. Dat wil zeggen het inventariseren van een bepaalde soort of soortgroep, waardoor de kennis en het verspreidingsbeeld hiervan toeneemt. Deze gegevens worden door bSR verzameld, verwerkt en gerapporteerd. Op basis van deze resultaten en het ontstane enthousiasme voor de stadsnatuur worden de bewoners gestimuleerd tot wijkgerichte activiteiten op het gebied van natuur.

Activiteiten

In het kader van het project Natuur in Kaart zijn en worden de volgende activiteiten uitgevoerd:

- Tijdens de jaren 2006 en 2008 zijn met succes cursussen gegeven over de Huismus, Gierzwaluw, dagvlinders en winterwatervogels. Opnieuw werden ruim 100 vrijwilligers geschoold en getraind in het inventarisatiewerk. Resultaten van de hieruit voortvloeiende inventarisaties zijn te lezen in de nieuwsbrieven Natuurlijk Rotterdam, welke te downloaden is op de website van Bureau Stadsnatuur (onder kopje publicaties) en Natuur in Kaart.

- In 2007 is er met een groep Rotterdamse jongeren gewerkt rond vlinders in Nederland en Marokko. De groep onder de naam ’Atalantajongeren’ reisde zelfs in maart 2007 naar Marokko om vlinders te inventariseren maar ook om een plan op te zetten met als doel ECO toerisme in het noorden van Marokko (provincie Nador) te maken. Het project Atalantajongeren werd gefinancierd door Xplore (in het kader van (voorlichting over) de millenniumdoelstellingen). Zie www.atalantajongeren.nl voor het resultaat.

- In 2009 liggen de cursus Klimaat in Kaart en libelles nog in de planning (naast huismus, gierzwaluwen, winterwatervogels en dagvlinders).

Resultaten

Het resultaat van de activiteit Natuur in Kaart is een grote groep enthousiaste natuurvrijwilligers (ruim 200) en een ’schat’ aan gegevens die door Bureau Stadsnatuur goed worden gedocumenteerd (en doorgesluisd). Resultaat is ook meer betrokkenheid van de vrijwilligers bij de Rotterdamse (stads)natuur. Tevens komen de vrijwilligers regelmatig (samen met het Rotterdams Milieucentrum en lokale natuur – en milieugroepen) op voor de belangen van het groen, de ’natuur’ in en rond de stad.

De (project)aanpak is volledig overzetbaar naar andere (stedelijke) gebieden. Van het cursusmateriaal t/m de begeleidingsmethodes. De manier waarop het project echter wordt ingezet en door wie en met welke motieven is uiteraard zeer bepalend voor het succes.

Het project is innovatief vanwege een juiste mix van publiciteit (of wervingsmiddelen) vanuit twee samenwerkende organisaties die een grote groep mensen aanspreken. Dat heeft geresulteerd in een (zeer) brede achterban. Je zou het zelfs een Rotterdamse ’natuur in kaarttraditie’ kunnen noemen.

Soortgelijke projecten

Begin 2009 start er vanuit het Milieucentrum (RMC) wel een cursus over stadsbomen met de titel ’cursus Bomenridders’

Betrokken partijen

Documenten & links

Main topics covered

  • Identification, Monitoring, Indicators And Assessments
  • Public Opinion About Biodiversity And Public Awareness