Doelstelling van de 1001-soortendag is om belangstelling voor en verwondering over biodiversiteit (en dan met name soortenrijkdom) onder het grote publiek te kweken. Dat gebeurt onder de bevlogen leiding van een groot aantal vrijwillige tellers, die hun kennis over soortherkenning en biologie van de in het wild levende dieren en planten tijdens de 1001-soortendag delen met het belangstellende publiek.

Achtergrond

Biodiversiteit is belangrijk voor de leefbaarheid van onze omgeving omdat het helpt bij het verkrijgen van bijvoorbeeld schoon water, schone lucht, schone grond en goed functioneren van kringlopen. Maar biodiversiteit is ook gewoon mooi. Biodiversiteit heeft te maken met soortenrijkdom, variatie in leefgebieden en het behoud van deze gebieden. Belangrijk voor ieder levend wezen op aarde! Helaas zijn er ook processen gaande die deze biodiversiteit bedreigen.

In 2006 en 2007 besteedde het Netwerk Bezoekerscentra speciale aandacht aan het thema biodiversiteit. Het project "Bezoekerscentra op de bres voor biodiversiteit” bracht de waarde van biodiversiteit in hun eigen leefomgeving onder de aandacht van een groot publiek. In het kader van het project "Bezoekerscentra op de bres voor biodiversiteit” werd gedurende twee jaar een serie producten en activiteiten ontwikkeld, zoals:

  • Interactieve ontdekzuil voor kinderen met website (www.biodiversiteit.com) ;
  • Activerende doekaarten en interessante scheurkalender;
  • Handreiking biodiversiteit voor excursieleiders.

Het grootste publieke succes werd echter behaald met de 1001-soortendag.

Doel / doelgroepen

Om een goed beleid te voeren ten aanzien van het terugdringen van de achteruitgang van biodiversiteit is een breed maatschappelijk draagvlak nodig. Informatie en kennis zijn onontbeerlijk om de waarde van biodiversiteit onder het brede publiek inzichtelijk te maken.

Doelstelling van de 1001-soortendag is om belangstelling voor en verwondering over biodiversiteit (en dan met name soortenrijkdom) onder het grote publiek te kweken. Dat gebeurt onder de bevlogen leiding van een groot aantal vrijwillige tellers, die hun kennis over soortherkenning en biologie van de in het wild levende dieren en planten tijdens de 1001-soortendag delen met het belangstellende publiek.

Activiteiten

Een dertigtal bezoekerscentra organiseerde in 2006 en 2007 een 1001-soortendag/weekend. Soortenexperts en bezoekers telden de verschillende soorten planten en dieren in het natuurgebied rondom het centrum. Veel centra organiseerden onder leiding van ervaren natuurtellers speciale excursies en activiteiten over het thema biodiversiteit.

De 1001-soortendag was een initiatief van het netwerk Bezoekerscentra in samenwerking met Vroege Vogels. Er was sprake van een vervolg van deze landelijke actie, maar concrete plannen zijn er niet voor. Soortenteldagen onder leiding van ervaren natuurtellers kunnen ook op plaatselijk of regionaal niveau worden georganiseerd om de mensen op een actieve manier de verscheidenheid aan levensvormen te laten ontdekken.

Resultaten

De 1001-soortendag is gehouden in 2006 en 2007. De eerste 1001-soortendag werd gehouden op 27 en 28 mei 2006. Er namen toen 24 centra deel en er werden 1942 soorten ontdekt. Het bezoekerscentrum met de meeste ontdekte soorten (874) was Bezoekerscentrum Nationaal Park Duinen van Texel. De meeste gevonden soort was de zwarte kraai (Corvus corone).

In 2007 werd een tweede 1001-soortendag gehouden. In het weekend van 2 en 3 juni werden 1874 soorten geteld in en rond de 30 deelnemende centra. De meest gevonden soort was dit jaar jet lantaarntje (Ishnura elegans), een juffer uit de libellenfamilie waarvan de larven goed tegen vervuild water kunnen en daarom een voordeel hebben ten opzichte van andere soorten. Het Biesbosch Centrum bij Dordrecht was de plaats met de meest gevonden soorten: maar liefst 697.

De vele duizenden actieve natuurtellers leveren een onschatbare bijdrage aan de kennis van de Nederlandse flora en fauna. Vaak opereren zij echter ver van het publiek. De 1001-soortendag bracht de (vrijwillige) tellers in contact met belangstellenden uit het grote publiek.

Per bezoekerscentrum waren 4 tot 20 vrijwillige tellers aanwezig om de bezoekers te helpen met het identificeren van de soorten. Het aantal deelnemende bezoekers per centrum varieerde tussen de 8 en de 46 met Texel als uitschieter. Maar liefst 300 mensen deden daar mee aan de 1001-soortendag. Voor veel deelnemers werkte de ontdekking van de grote verscheidenheid aan levensvormen die ons omringt als een ware eye-opener. Het competitieve element tussen de verschillende bezoekerscentra werd ook als heel stimulerend ervaren.

Naast directe betrokkenheid van vrijwilligers en belangstellenden, is er ook in de media veel aandacht besteed aan de doelstelling en resultaten van de 1001-soortendag. Met name het radioprogramma Vroege Vogels, maar ook RTL Nieuws, NCRV Plaza, Trouw en de Volkskrant, besteedden aandacht aan de Nederlandse soortenrijkdom die op deze ludieke en participatieve manier werd geïllustreerd.

Soortgelijke projecten

"De Natuurkalender" (www.natuurkalender.nl) en "De Soort van de Maand" (www.soortvandemaand.nl, beëindigd in 2007) zijn ook initiatieven om het publiek te betrekken bij het actief waarnemen en tellen van planten en dieren, met als twee belangrijkste doelen: 1. bijdragen aan een betere kennis van verspreiding en aantallen van planten en dieren en 2. een nauwere betrokkenheid van het publiek bij (het behoud van) biodiversiteit.

Betrokken partijen

Netwerk Bezoekerscentra

Documenten & links

1001 soortendag

Main topics covered

  • Public Opinion About Biodiversity And Public Awareness