This site uses cookies in order to function as expected. By continuing, you are agreeing to our cookie policy.
Agree and close

News Het Jaar van de Biodiversiteit: Hier en Daar

column van Willem Ferwerda, algemeen directeur IUCN NL

Release date 31/03/2010

Na de val van het kabinet Balkenende IV was verwarring het eerste woord dat bij me opkwam. Verwarring door gebrek aan vertrouwen. Verwarring over welke nu de juiste prioriteiten waren. Verwarring treedt ook vaak op over natuurbehoud en duurzaamheid. Lastig voor de burger, ingewikkeld voor de consument en onduidelijk voor de kiezer. Ik heb vrienden en kennissen die het niet meer kunnen volgen en vragen wat nu eigenlijk duurzaam is. Vragen over ‘windmolens of trekvogels’, over ‘biodiesel of regenwoud’, en wat te denken van ‘gezond (vis) eten versus overbevissing’, of over het woud aan keurmerken waaronder sociale labels als Fair Trade, diervriendelijke en ECO-logo’s, en labels om ecosystemen te ontzien als Forest Stewardship Council voor hout. Natuurorganisaties maken het de burger niet altijd gemakkelijk.

Ook onder Nederlandse natuurbeschermers heerst soms verwarring. Neem de onenigheid over biodiversiteit in Nederland. In het tijdschrift voor Landschapecologie en Milieukunde (2009/4) wordt gesteld dat het eigenlijk niet zo slecht gaat met de Nederlandse biodiversiteit. Het hangt er maar vanaf welke peildatum je neemt. Vergeleken met het jaar 1700 of 1900 gaat het heel slecht, maar neem je 1970 als uitgangspunt dan gaat het véél beter. Ook hangt het ervan af hoe je omgaat met de exoten die de afgelopen jaren steeds vaker Nederland wisten te bereiken.

En? Gaat het hier nu slecht of beter met biodiversiteit? Eén ding is zeker: de milieu- en natuurbeschermingsmaatregelen van de afgelopen decennia hebben resultaat opgeleverd. Goed nieuws. Onderling zullen we het debat natuurlijk blijven voeren, maar het is goed om de boodschap ‘natuurbescherming werkt’ voor het voetlicht te krijgen. Met als subtitel: ‘Er is hoop’ - maar hard werken is daarbij wel vereist.

Toch ontbreekt er iets…  We moeten met z’n allen meer  met een mondiale blik kijken. De paddenpoel, het landschapsbeheer en behoud van de korenwolf staan niet op zichzelf. Het Nederlands landschap is immers nauw verbonden met de handelseconomie en die is voor een groot deel afhankelijk van goederen en diensten afkomstig van buitenlandse biodiversiteit en ecosystemen. Met andere woorden: dankzij onze grote ecologische voetafdruk kunnen we in Nederland de natuurdoelen behalen, terwijl in de rest van de wereld de biodiversiteit snel afneemt. Die verbinding tussen ‘hier’ en ‘daar’ zou de essentie moeten zijn van het Jaar van de Biodiversiteit. Maatschappelijke organisaties, ondernemers, multinationals en overheden moeten de handen ineen slaan. Aan burgers laten zien dat behoud van de lokale natuur hetzelfde is als behoud van natuur en ecosystemen ver weg. Opkomen voor het Naardermeer komt op hetzelfde neer als het tegengaan van de dammenbouw in de Braziliaanse Pantanal of het stoppen van ontbossing in Borneo. Tal van studies, zoals de VN-studie The Economics of Ecosystems and Biodiversity, laten zien dat goedbeheerde en gezonde ecosystemen essentiële voorwaarden zijn voor een stabiele, gezonde economie en dat zij bij kan dragen aan het tegengaan van armoede.

Ook de stelling dat economie en ecologie niet samengaan wekt verwarring. Juist in dit jaar moeten maatschappelijk organisaties en bedrijven samenwerken om die verwarring weg te nemen en het tegendeel te laten zien. Gelukkig zijn er al bedrijven die biodiversiteitsbehoud opnemen in hun beleid. Natuurbeschermers kunnen daarbij helpen met hun kennis, netwerken en kritische blik. Onlangs is een groene bedrijfsvereniging opgericht: De Groene Zaak. Ook binnen VNO NCW wordt hierover meer gesproken dan voorheen. Laten we dit jaar iedereen overspoelen met voorbeelden waarbij natuurbescherming wérkt, voor zowel biodiversiteit, burgers als ondernemers. Dan wordt het Jaar van de Biodiversiteit pas een echt succes. Hier en daar.







de foto bij dit stuk is van Sandra Bouwhuis