Consumenten

1. Wat is de relatie met biodiversiteit
De houding en een aantal rollen en activiteiten van consumenten zijn belangrijk in relatie tot het thema biodiversiteit. Het gaat bij consumenten om 1) Bewustzijn van de functies en waarden van biodiversiteit en het behoud daarvan. 2) Verankeren van de waarde van biodiversiteit door individuele aankoopbeslissingen, toepassing van biodiversiteitvriendelijke alternatieven, compensatie van biodiversiteitverlies etc. En 3) het leveren van een actieve bijdrage aan de biodiversiteitkwaliteit, bijvoorbeeld door inzet bij de ontwikkeling en uitvoering van biodiversiteitplannen, het articuleren van een duurzame vraag etc.

Het huidige beeld is dat consumenten weinig expliciete standpunten hebben over het behoud van biodiversiteit en dat er beperkt draagvlak bestaat voor maatregelen op dit vlak. Ook hebben consumenten over het algemeen weinig kennis over de relatie tussen consumptie en ecosysteemdiensten, zijn ze slechts beperkt overtuigd van hun eigen verantwoordelijkheid in het behoud van natuur en soorten en hebben ze weinig zicht op de eigen mogelijkheden voor biodiversiteitbehoud. Behoud van biodiversiteit om welvaart, welzijn en voortbestaan te waarborgen, wordt nauwelijks als belang verankerd in individuele consumptie.

2. Ontwikkel je eigen droom voor de doelgroep
Om concrete invulling te geven aan je communicatie is het zinvol een droom- of streefbeeld te formuleren: waar wil je dat de doelgroep consumenten over een tijdje staat? Het droombeeld biedt inspiratie voor concrete communicatieactiviteiten.

Lees hier een voorbeeld van een droom voor de doelgroep consumenten:

Consumenten genieten van de schoonheid en het nut dat biodiversiteit hen biedt. Consumenten hebben ook een groter inzicht gekregen in ecologische samenhangen (the web of life) en realiseren zich dat het behoud van een grote variatie aan levensvormen en ecosystemen onmisbaar is voor hun eigen welvaart en welbevinden. Consumenten zijn zich daardoor zeer bewust van de functies en waarden van biodiversiteit en het belang van het behoud daarvan, voor henzelf en hun kinderen. Op basis van dit bewustzijn verrichten consumenten inspanningen om hun eigen ecologische voetafdruk te verkleinen en zijn zij bereid te betalen voor biodiversiteit. Dit resulteert in duurzaam consumeren; het maken van een bewuste keuze bij de aankoop van producten, waarbij de effecten van de totale internationale handelsketen op de biodiversiteit in de beslissing meegenomen wordt. Om de invloed van klimaatverandering op biodiversiteit te verminderen leven consumenten energiezuinig. Ook wonen, reizen en recreëren zij op een biodiversiteitvriendelijke manier. Consumenten spelen een rol bij het tegengaan van vervuiling door o.a. het verminderen en veilig verwijderen van afval en de aanschaf van schonere auto's. Consumenten zijn belangrijke en betrouwbare partners voor bedrijven in de strijd voor het behoud, duurzaam gebruik en een eerlijke verdeling van de opbrengsten van biodiversiteit. En waar nodig nemen zij zelf een voortrekkersrol in het initiëren van duurzaam aanbod, bijvoorbeeld door zichzelf te organiseren om nieuwe, biodiversiteitvriendelijke, structuren van vraag en aanbod te ontwikkelen.

3. Wat is de communicatieopgave?
Om het gat tussen het streefbeeld en de huidige stand van zaken te dichten, moet in de communicatie een aantal stappen worden gezet:
1. Belang en de (functionele) betekenis van biodiversiteit voor de kwaliteit en het voortbestaan van de eigen consumptieve handelingspraktijken beter tussen de oren krijgen bij consumenten.
2. Algemene informatie over biodiversiteit en de urgentie van biodiversiteitverlies verbinden met voorbeelden uit het dagelijks leven van de consument (biodiversiteit is een broodje paling).
3. Aansluiten bij de dagelijkse praktijk op een voor de consument logisch moment, zodat consumenten direct met de geboden informatie aan de slag kunnen.
4. Aandacht besteden aan het doorbreken van het gevoel van de consument een investering te doen zonder daar de vruchten van te plukken, bijvoorbeeld door in te gaan op de extra kwaliteit van biodiversiteitvriendelijke alternatieven.
5. Meer inspelen op de verschillende rollen die consumenten hebben in het behoud van (functionele) biodiversiteit; naast aankoopbeslissingen kunnen consumenten bijvoorbeeld ook initiatieven nemen tot versterking van het duurzame aanbod.

4. Zelf communiceren, een andere zender zoeken of meekoppelen?
Communicatie in bovennoemde stappen kan vanuit verschillende zenders worden verzorgd. Het is belangrijk dat een afzender toegang heeft tot de context waarin een consument aangesproken moet worden rondom het thema biodiversiteit. Het is natuurlijk mogelijk om zelf afzender te zijn of er kan worden aangesloten bij een andere zender. Daarnaast bestaan er in de praktijk veel mogelijkheden om communicatie over biodiversiteit 'mee te koppelen' met communicatie over andere thema's (en vice versa) doordat biodiversiteit een nauwe relatie heeft met veel andere thema's, zoals klimaatverandering, watermanagement, maatschappelijk verantwoord ondernemen etc. Zo kunnen internetpagina's voor consumenten, bijvoorbeeld over 'goed hout' het begrip biodiversiteit gebruiken om consumenten bewust te maken van de noodzaak van een verantwoorde keuze. Onderstaand overzicht laat zien waar de doelgroep consumenten informatie vandaan haalt en wie belangrijke bestaande biodiversiteit- en duurzaamheidzenders zijn. Klik hier voor meer informatie t.a.v. specifieke handelingspraktijken.